اسید چیست
اسید چیست ؟ اسید به مادهای شیمیایی میگویند که یون هیدروژن یا پروتون بدهد یا الکترون جذب کند. بسیاری از اسیدها در ساختار شیمیایی خود با اتم هیدروژنی پیوند دارند که در اثر تفکیک در آب، کاتیون و آنیون آزاد میکند. هر قدر غلظت یون هیدروژن تولیدی بیشتر باشد، محلول، دارای خاصیت اسیدی بیشتر و pH پایینتری خواهد بود.
نظریه اسیدها
دانشمندان تعاریف مختلفی را برای اسیدها ذکر کردهاند. این تعریفها به صورت زیر طبقهبندی میشوند:
- اسید آرنیوس
- اسید «برونستد-لوری» (Brønsted-Lowry)
- اسید لوییس
زمانی که شخصی واژه اسید را بکار میبرد به طور معمول به اسید آرنیوس یا برونستد-لوری اشاره دارد. اسید لوییس را به طور معمول، همان اسید لوییس مینامند. در ادامه، هریک از تعریفها را مورد بررسی قرار میدهیم.
اسید آرنیوس
تعریف آرنیوس از واکنش اسید-باز سبب توسعه نظریه هیدروژنی اسیدها شد و از آن برای تعریف جدید اسیدها و بازها استفاده میکنند. تلاشهای آرنیوس در این زمینه سبب شد تا جایزه نوبل شیمی را در سال ۱۹۰۳ کسب کند.
طبق تعریف، اسید آرنیوس به مادهای میگویند که در اثر تفکیک در آب، یون هیدروژن H+H+ آزاد کند. به بیان دیگر، در محلولهای آبی، اسید، غلظت یونهای H+H+ را افزایش میدهد. این پروتوندهی به آب، سبب تشکیل یون هیدرونیوم (H3O+)(H3O+) میشود.
اسید برونستد لوری
طبق تعریف برونستد-لوری، اسید به مادهای میگویند که بتواند پروتون بدهد. این تعریف، محدودیت کمتری ایجاد میکند چراکه سایر حلالها به غیر از آب نیز در این تعریف دخیل هستند. به طور کلی، هر ترکیبی که بتواند پروتون از دست بدهد، اسید نام دارد. در این تعریف، آمینها و الکلها نیز جای میگیرند. تعریف برونستد-لوری، متداولترین تعریفی است که در خصوص اسیدها بکار برده میشود.
اسید لوییس
اسید لوییس به ترکیبی میگویند که بتواند با دریافت یک جفت الکترون، پیوند کووالانسی تشکیل دهد. طبق این تعریف، برخی از موادی که شامل هیدروژن نیستند هم به عنوان اسید شناخته میشوند. از جمله این مواد میتوان به آلومینیوم تریکلرید با فرمول (AlCl3)(AlCl3) و بور تریفلوئورید با فرمول (BF3)(BF3) اشاره کرد.
اسید لوییس چیست ؟ – به زبان ساده + مثال
اسیدهای قوی و ضعیف
قدرت اسیدها متناسب با میزان تفکیک شدن آن در آب و تولید یون است. توجه داشته باشید که این مفهوم را با غلظت اسیدها اشتباه نگیرید چراکه غلظت اسیدها بیانگر مقدار ماده حلشده از آنها در آب ذکر مَیشود. میتوان محلولی غلیظ از اسیدی ضعیف داشت یا اینکه محلولی رقیق از اسیدی قوی داشته باشیم. در ادامه به بررسی مفهوم اسیدهای قوی و ضعیف خواهیم پرداخت.